دانشجوی دکتری، مدرسی معارف قرآن و حدیث، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.
چکیده: (182 مشاهده)
بحرانها و سختیهای اجتماعی، بستری لغزنده برای انحراف اعتقادی و عملی است که در لسان روایات از آن به «فتنه» تعبیر شده است. آیات ۴۰ تا ۵۵ سوره انعام، منظومهای معرفتی است که با تکیه بر روایات تفسیری، فلسفه ابتلائات و نشانههای خروج از ولایت ایمانی را تبیین میکند. مسئله اصلی این پژوهش، استخراج شاخصهای شناسایی جریان نفاق در شرایط عسرت، با رویکردی مبتنی بر معارف حدیثی و روش تفسیر روایی است. واکاوی روایات ذیل این آیات نشان میدهد که اهلبیت^ ضمن تطبیق مفهوم قسوت قلب بر دوران غیبت و انتظار، دو رفتار را بهعنوان نشانه خروج از دایره ایمان حقیقی معرفی میکنند: ۱. اعتراض به تقدیرات الهی که در قالب یأسپراکنی و سیاهنمایی ظهور میکند؛ ۲. استکبار بر مستضعفان و فاصلهگزینی از شیعیانِ تهیدست. یافتهها حاکی از آن است که براساس آیه ۵۵ سوره انعام و شواهد روایی، این دو ویژگی فراتر از رذائل اخلاقی، شاخصهایی برای تشخیص سبیل المجرمین و مرزبندی میان مؤمنان حقیقی و مدعیان دروغین در فتنهها محسوب میشوند.
Fazel bakhshayesh M. A Narrational Analysis of the Indicators of Hypocrisy in the Context of Social Trials (Case Study: Interpretive Narrations on Verses 40–55 of Sūrat al Anʿām). مطالعات معارف حدیثی 2025; 3 (10) : 2 URL: http://hadith.maaref.ac.ir/article-1-166-fa.html
فاضل بخشایش محسن. واکاوی روایی شاخصهای نفاق در بستر ابتلائات اجتماعی (مطالعه موردی: روایات تفسیری ذیل آیات ۴۰ تا ۵۵ سوره انعام). مطالعات معارف حدیثی. 1404; 3 (10) :29-42